Бұлтты бизнес маркетингі: неге сандар әрдайым нәтижені толық түсіндіре бермейді?
B2B IT саласында маркетингтен өлшенетін коммерциялық нәтиже күтіледі. Алайда компаниямен алғаш танысқан сәттен бастап келісімшарт жасалғанға дейін біраз уақыт өтуі мүмкін. Тапсырыс беруші нарықты зерттейді, шешімдерді салыстырады, техникалық талаптарды командасымен талқылайды, бюджетті келіседі. Ол провайдердің сайтына бірнеше рет қайта кіріп, сараптамалық материалдарды оқып, компания өкілдерімен сөйлесуі мүмкін. Ал ақырында өтінім қалдырған кезде есепте өтінімнің негізгі көзі ретінде ол соңғы рет өткен іздеу жарнамасы көрсетілуі ықтимал.
Бір қарағанда, бәрі қисынды көрінеді. Бірақ бір ғана көрсеткіштің артында көбіне әлдеқайда күрделі оқиға жатады.
Бұлтты бизнес саласында маркетинг әлеуетті клиенттерді тартумен ғана шектелмейді. Ол сұранысты қалыптастыруға да көмектеседі: компанияларды технологиялардың мүмкіндіктерімен таныстырады, шешімдердің айырмашылықтарын түсіндіреді және тапсырыс берушілерге сол технологиялар арқылы қандай міндеттерді шешуге болатынын ұғынуға мүмкіндік береді. Сондықтан маркетингті тек өтінімдер саны бойынша бағалау оның атқаратын жұмысының едәуір бөлігін назардан тыс қалдырады.
Бір лид — әртүрлі оқиға.
Есепте өтінім нақты өлшем бірлігі ретінде көрінеді. Бірақ бірдей өтінімдердің артында мүлде әртүрлі жағдайлар тұруы мүмкін.
Бір компания провайдерді таңдап, ұсыныстарды салыстырып жүр. Екіншісі инфрақұрылымды бұлтқа көшіру мүмкіндіктерін енді ғана зерттеп жатыр. Үшіншісі әзірге жоспар деңгейінде тұрған жоба үшін ақпарат жинауда. Үшеуі де өтінім қалдыруы мүмкін, алайда олардың мәмілеге келу ықтималдығы мен оған кететін уақыты әртүрлі болады.
Бұлтты бизнес саласында сатып алу жолының өзі де әркелкі. Виртуалды машиналарды таңдағанда клиент ең алдымен конфигурация мен ресурстардың құнына назар аударуы мүмкін. Объектілік сақтау қоймасын іздегенде деректермен жұмыс істеу, интеграциялар және қолжетімділікті басқару мәселелерін зерттейді. Ал GPU-серверлерді пайдалану туралы шешім нақты есептеу міндетіне және қажетті қуатқа байланысты болуы мүмкін.
Сондықтан өтінімдер саны маркетингтің қандай сұраныс қалыптастырып жатқанын өздігінен көрсетпейді. Қандай компаниялар қызығушылық танытатыны, олардың қандай міндеттермен келетіні және қажеттіліктерінің провайдер ұсынысына қаншалықты сәйкес келетіні де маңызды.
Лидтің төмен құны өздігінен тиімділіктің кепілі емес. Ол байланыс дерегін алу қаншаға түскенін көрсетеді, бірақ оның бизнес үшін қандай құндылығы бар екенін түсіндірмейді. Арзан өтінім сол күйінде қалып қоюы мүмкін, ал қымбатырақ өтінім нақты келіссөздерге ұласуы ықтимал. Дегенмен, керісінше жағдай да болуы мүмкін.
Мұнда барлық сұраққа бірден жауап беретін әмбебап көрсеткіш жоқ. Сандар нәтижелерді салыстыруға мүмкіндік береді, бірақ олардың мәні әлеуетті клиенттермен кейін не болатынына байланысты.
Нәтиже қай арнаға тиесілі?
Әлеуетті тапсырыс беруші провайдер туралы алғаш рет салалық іс-шарада білді делік. Кейін ол сараптамалық мақаланы оқып, сайтты зерттеді де, біраз уақыттан соң іздеу жарнамасы арқылы өтіп, сұрау жіберді.
Бұл нәтижені қай арнаға жатқызу керек?
Егер соңғы ауысу ескерілсе, іздеу жарнамасы алдыңғы орынға шығады. Ал компаниямен алғашқы танысу есепке алынса, салалық іс-шараның үлесі басым болады. Екі байқау да дұрыс, бірақ олардың ешқайсысы клиенттің бүкіл жолын сипаттамайды.
Маркетингтік арналардың үлесін бағалау әртүрлі байланыс нүктелерінің өтінімдермен және мәмілелермен қалай байланысты екенін түсінуге көмектеседі. Алайда байланыс болғанын тіркеу мен дәл сол байланыстың шешімге әсер еткенін дәлелдеу — екі бөлек нәрсе. Мақаланы оқу оның тапсырыс берушіні сендіргенін білдірмейді. Соңғы ауысу да өтінім берудің нақты себебі болмауы мүмкін: ол кезде клиент талаптарын әлдеқашан айқындап, тек сұрауды кімге жіберетінін таңдап жүрген болуы ықтимал.
Бұған қоса, өзара әрекеттесудің бір бөлігі цифрлық аналитикада мүлде тіркелмейді. Провайдер туралы әріптестер айтып беруі мүмкін, талқылау кездесуде жалғасуы ықтимал, ал шешім сайтқа қайта кірмей-ақ компания ішінде біртіндеп қалыптасады.
Сондықтан клиентті «әкелген» бір ғана арнаны анықтауға тырысу іс жүзінде не болғанын түсінуге әрдайым көмектесе бермейді. Бір арна компаниямен таныстырады, екіншісі қызметтің мәнін түсінуге көмектеседі, үшіншісі нақты әрекетке жетелейді. Олардың үлесі әртүрлі болуы мүмкін, ал оны дәл бөліп көрсету әрдайым мүмкін емес.
Бұл арналарды талдаудың пайдасы жоқ деген сөз емес. Мұндай талдау заңдылықтарды байқауға, өзара әрекеттесу сценарийлерін салыстыруға және қандай байланыс нүктелерінен кейін өтінім жиірек түсетінін түсінуге көмектеседі. Тек мұндай бақылауларды клиенттің сатып алу туралы шешімді неліктен қабылдағанының дәлелімен шатастырмаған жөн.
Маркетинг көрсеткіштері сатылым нәтижелерімен сәйкес келмегенде.
Маркетинг сайтқа келушілер мен өтінімдер санын арттырып жатыр, бірақ мәмілелер саны өспейді делік. Бұл ілгерілету жұмыстарының тиімсіз екенін білдіре ме?
Міндетті түрде емес. Компания нарықты енді ғана зерттеп жүрген болуы мүмкін, ал бұлтты қызметтерге деген қажеттілік әлі нақты жобаға айналмаған шығар. Басқа жағдай да болуы ықтимал: қызығушылық бар, бірақ ұсыныс тапсырыс берушінің күткеніне толық сәйкес келмейді.
Сұраныстың дамуына аудитория құрамынан бастап коммуникация мазмұнына, техникалық талаптарға және ынтымақтастық шарттарына дейінгі әртүрлі факторлар әсер етеді. Сондықтан әлеуетті клиенттердің қазір қай кезеңде тұрғанын және алғашқы өтінімнен кейін олармен не болып жатқанын түсіну маңызды.
Бұған өтінімдердің сату воронкасы бойынша қозғалысы туралы деректер мен коммерциялық команданың кері байланысы көмектеседі. Қандай өтінімдер нақты талқылауға ұласады? Келіссөздер көбіне қай кезеңде тоқтайды? Қандай сұрақтар мен қарсылықтар қайталанады?
Мұндай ақпарат тек қорытынды көрсеткіштерді ғана емес, олардың артында тұрған үдерістерді де көруге мүмкіндік береді. Оның үстіне, себептер әртүрлі болуы мүмкін. Сондықтан сандарды тапсырыс берушілермен өзара әрекеттесудің нақты жағдайларымен байланыстыра отырып талдаған дұрыс.
Сатылым — бағалаудың жалғыз өлшемі емес.
Маркетингті тек жасалған келісімшарттар бойынша бағалау оңай емес: B2B IT саласында провайдермен алғашқы танысудан бастап сатып алуға дейін бірнеше ай өтуі мүмкін. Сондықтан маркетингтік белсенділіктің нәтижелерін тапсырыс берушіге шешім қабылдау үшін қажет уақытты ескере отырып қарастырған маңызды.
Компания бұлтты шешімдерді жоба іске қосылғанға дейін-ақ зерттей бастауы мүмкін. Осы кезеңде маркетингтік материалдар оған қолжетімді технологияларды түсінуге, талаптарды қалыптастыруға және ұсыныстарды салыстыруға дайындалуға көмектеседі. Мұндай жұмыстың әсері бірден түскен өтінім немесе жасалған мәміле түрінде көріне бермейді.
Сонымен бірге қызметке қызығушылық таныту компанияда нақты коммерциялық мүмкіндік қалыптасты дегенді білдірмейді. Өзара әрекеттесу фактісімен қатар тапсырыс берушінің қажеттілігі қалай дамып жатқанын да ескеру қажет.
Сатылымның нәтижесі бір ғана бөлімге байланысты емес. Маркетинг ұсынысты түсінуге көмектеседі, сату бөлімі тапсырыс берушінің қажеттіліктерін анықтайды, ал техникалық мамандар шешімнің нақты міндетке сәйкестігін бағалайды. Таңдауға қызметтің сипаттамалары, ынтымақтастық шарттары және провайдермен өзара әрекеттесу тәжірибесі де әсер етеді.
Нәтижені бағалау кезеңі де маңызды. Жақында ғана іске қосылған науқан мен жыл бойы жүйелі түрде әлеуетті клиенттерді тартатын арнаның жұмыс жағдайлары әртүрлі. Оларды тек қазіргі мәмілелер саны бойынша салыстыру мерзімдер мен міндеттер арасындағы айырмашылықты елемеуге әкеледі.
Аналитика кеңірек көріністі түсінуге көмектеседі.
Маркетингтік аналитиканың құндылығы науқандардың нәтижелері туралы есептермен ғана шектелмейді. Ол әлеуетті тапсырыс берушілердің мінез-құлқындағы заңдылықтарды анықтауға, бұлтты қызметтерді таңдау кезінде туындайтын сұрақтарды түсінуге және мәмілеге қарай ілгерілеуге кедергі келтіретін факторларды байқауға көмектеседі.
Мысалы, әлеуетті тапсырыс берушілер бір сұрақтарды үнемі қайталай берсе, бұл қызметтің құндылығы жеткілікті деңгейде түсіндірілмегенін көрсетуі мүмкін. Егер өтінімдер көп болғанымен, келіссөздер сирек жалғасса, оның тартылған аудиторияның сапасына, клиенттердің күтуіне немесе ұсыныстың ерекшеліктеріне байланысты екенін анықтаған жөн.
Мұндай байқаулар тек маркетинг үшін ғана маңызды емес. Олар әлеуетті тапсырыс берушілердің алдында қандай міндеттер тұрғанын, олардың таңдауына не әсер ететінін және қызметке қызығушылық пен сатып алуға дайындық арасында қандай алшақтық бар екенін жақсырақ түсінуге мүмкіндік береді.
Сонымен бірге деректер ешқашан толық көріністі бермейді. Барлық байланыс нүктелері тіркеле бермейді, әрбір шешімнің себебін кейіннен анықтау мүмкін емес, ал бірдей көрсеткіштер әртүрлі себептерден туындауы мүмкін. Сондықтан аналитика үшін сандармен қатар олардың қандай жағдайда қалыптасқанын түсіну де қажет.
Бұлтты бизнес саласында маркетинг тиімділігі бір ғана көрсеткішпен анықталмайды. Әлеуетті тапсырыс берушілердің шешімдер туралы қалай білетінін, жоба талқылауына өтуге не көмектесетінін және одан әрі таңдауына қандай факторлар әсер ететінін тұтас қарастыру маңызды. Нәтижелерді нақты бизнес-міндеттер аясында бағалауға дәл осындай түсінік мүмкіндік береді.